ئابووری تورکیا پاشەکشێی بە ئاکەپە کرد

هەڵبژاردنی ئەم جارەی شارەوانیەکانی تورکیا لە ژیر کاریگەری ئابوری و کێشمەکیشی سیاسەتی ئاکپارتیدا لاوەزیەکی زۆری بە خۆوە بینیوە.

 

لە ماوەی ڕابردووشدا بەهۆی دابەزینی بەهای لیرەی تورکیەوە ئەردۆغان رایگەیاند: ئەگەر ئەوان دۆلاریان هەبێت ئەوا ئەمان گەل و ماف و خوایان هەیەو گوێ بەو دۆخە نادەن كە هاتوەتە ئاراوە .

 

ئەردۆغان داوای لە خەڵكی توركیا كرد پشوو درێژو كۆڵنەدەرن بن و وتی: داهاتو لە ئێستا باشتر دەبێت و ژیانی خەڵكی بۆ ئاستێكی باشتر پێشدەخەن .

 

بەرزبونەوەی نرخی شتومەک و پیداویستی ڕۆژانەی هاوڵاتیانی تورکیا بۆتە فریادڕەسێک بۆ بەرەی دژەکانی ئەردۆغان لەم هەڵبژاردنەی 2019 دا .

 

بەپێی چەن ڕاپۆرتێکی ئابوری تورکیا وەکو دوو هێزی سەرەکی پشتی بەستوە بە دەنگدەرانی بۆ مسۆگەر کردنی مانەوەی لە دەسەڵاتدا تا ساڵی 2030 یەکەمیان خۆشگوزرانی هاوڵاتیان کە لە پاشەکشەدایە لەم هەڵبژاردنەدا .

 

هێزی دوومیشیان ڕاگرتنی باڵانسی ئابوری، ئەمەش بوە هۆی شكستی پارتی داد و گەشەپێدان كە جڵەوگیری ئابووری توركیای كردووە لە سایەی ئەو هەڵاوسانەی کە ڕێژەكەی گەیشتۆتە 19.7%، هەروەها ڕێژەی بێكاریش بۆ 13.5% بەرزبۆتەوە .

 

بەهای لیرەی توركیش بە ڕێژەی 28% لە بەرامبەر دۆلاری ئەمریكی لە ساڵی ڕابردوودا دابەزی و ووڵاتەکە كەوتە دۆخێکی زۆر خراپەوە.

 

پارتی دادوگەشەپێدانیش تەواو باوەڕی بەوە هەیە كە هەرەسهێنانی ئابووری توركیا بەری پێناگیرێت و هەر ڕوو دەدات بەڵام بە مانەوەی ئەردۆغان لە دەسەڵاتدا ڕێگری لەوە دەکرێت .

 

ئەردۆغان لە بڕی گرینگیدان بە دۆخی ئابوری هاوڵاتیان و بایەخ بە نرخی پیاز یان پەتاتە بدات لە بری ئەوە گرنگی بە مانەوەی خۆی دەدات وەکو پارتێکی ئیسلامی بەهێز لە گۆڕەپانی سیاسی تورکیادا.

 

زۆرێك لە ڕەخنەگران دەڵێن ئێستا ناكۆكی توركیا لەگەڵ ڕۆژئاوا بەری پێ ناگیرێت، ئەمەش بە هۆی ئەو ورەچەرخانە ئایدیۆلۆجییەی كە لە سیاسەتی توركیادا هاتۆتە ئاراوە ئەوان ئاماژە بە دوو هاوبەشی تازەی توركیا دەكەن كە چین و ڕوسیان .

 

بەم سیاسەتە نوێیەی ئەردۆغان تا ڕادەیەکی زۆر تورکیا پاشەکشەکی زۆری بەخۆوە بینیوە ئەم دۆخەش تورکیای خستۆتە نێو ململانێکی درێژ خایەنەوە بەدەسوەردان لە سیاسەتی وڵاتانی دراوسی نمونەی سوریا و میسر و قەترو چەندین وڵاتی ئەقلیمی تریش لە ناوچەکەدا .

 

ئا.دانا زەنگەنە